• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Από την έκθεση Πικάσο-Κοκτώ του ιδρύματος Θεοχαράκης
To λυχνάρι του Κοκτώ και οι ταυρομάχοι του Πικάσο
Βέρα I. Φραντζή | 09.02.2016 | 13:46
Aν παρακολουθούσαμε μία ηχογραφημένη συνομιλία των δυο καλλιτεχνών, θα καταλαβαίναμε το δέσιμο των νοητών γραμμών μεταξύ δυο ανθρώπων που μοιράζονται ερεθίσματα και έμπνευση; Θα πρέπει να φαντάζει σαν τα φεγγοβολήματα των αστραπών από απόσταση -- τόσο μακριά ώστε να μην καείς, τόσο κοντά ώστε να κατέβει, να σφιχτεί ο κόμπος στο στομάχι, από την θεάρεστη επαφή που μπορούν να έχουν δυο ανθρώπινα όντα. Σίγουρα, δυσκολονόητη η επικοινωνία των δυο δημιουργών για τους θεατές.
 
Σκίτσα του Κοκτώ
 
Πενήντα χρόνια φιλίας και τα ίδια πενήντα χρόνια καλλιτεχνικής συνομιλίας, που ξετυλίχτηκαν σε μια έκθεση ζωγραφικής και την έκαναν βατή και λίγο πιο προσβάσιμη σε εμάς. H έκθεση των Πικάσο-Κοκτώ στο ίδρυμα Θεοχαράκής αποδεικνύει τη δημιουργική σύμπραξη των μυαλών και των συναισθημάτων των ανθρώπων. Ένα θεωρητικό ζήτημα, αυτό της επικοινωνίας δύο μεγάλων δημιουργών, σε μια έκθεση που με την ειλικρίνειά της σου αποδεικνύει την μαγική ένωση στοιχείων πέρα από το ορατό, το απτό, το θνητό. Το υπεραιωνόβιο, το αναλλοίωτο και το αβασάνιστα άφθαρτο μεταγγίζονται με δίοδο τους χρησμους των γραμμων και των χρωματων σε εμας. Έκθαμβος και μόνο μπορείς να βγεις από μια τέτοια έκθεση.
 
Άντρας ανασηκώνει το σεντόνι που είναι καλυμμένη η γυναίκα (Έργο του Πικάσο)/ Σκίτσο του Κοκτώ
 
Ο Φαύνος πανηδονιστής, ο Πάνας σε έξαλλη κατάσταση και αυτές οι γυναίκες, παρμένες από τον Μινωικό πολιτισμό, με τα μάτια-ψάρια να υπογραμμίζουν την ρίζα του ανθρώπου από το θαλασσινό νερό και την εξωγήινη ομορφιά των θηλυκών της αρχαιότητας. Οι ξυλομπογιές του Κοκτώ με την ευτελή τους υφή να σε κατακτούν και οι χιλιάδες οπτικές επιλογές του Πικάσο, ο ερωτισμός του καθημερινού σκίτσου ως υποσημείωση της ζωής του Κοκτώ και η μεταμόσχευση του οξυγόνου στα φαντασιουργήματα του Πικάσο… ένας πίνακας, χιλιάδες λέξεις και τόσα συναισθήματα και χέρια-αγκαλιές τα χρώματα για το μυαλό, που το κανακεύουν για να το φέρουν στα νερά τους. Τα δυνατά προφιλ κοριτσιών, οι αυτοπροσωπογραφίες του Κοκτώ, οι επιρροές από συγγραφείς και ποιητές όπως ο Μπαλζάκ και ο Ρεμπώ, παντού στο έργο το δούναι και λαβείν του ανθρώπου-δημιουργού με την αιωνιότητα, άχρονη και τελικά φιλόξενη.
 
Προφίλ γυναικών από τους δύο δημιουργούς
 
Ναι... οικειότητα σαν το σπίτι των παππούδων μας και δώρα κάτω από χριστουγεννιάτικα δέντρα που προσφέρονται με κορδέλες και μια εξαϋλωμένη ηδονή που γεννά μόνο η τέχνη, γυαλισμένη, λουστραρισμένη με τα καλύτερα κυριακάτικά της ρούχα και με μια ευγένεια που μόνο οι εραστές, οι μανάδες και τα βρέφη προασπίζουν αέναα… αυτό ειναι η δημουργία του καλλιτέχνη. Αυτό επικοινωνεί η έκθεση.
 
Η νύχτα του ανθρώπινου σώματος, Ζαν Κοκτώ
 
Αυτή η εκθέση με την ακατάπαυστη στιχομυθία των δύο μεγάλων δημιουργών για μένα μπορεί να συμπτυχθεί σε αυτήν την έκφραση που τιτλοφόρησε στο μυαλό μου τους τρεις ορόφους τους γεμάτους με στιγμές, παρέες και υψηλούς βαθμούς Κελσίου: τριβή και έννοια. Οι καλλιτέχνες μπορούν να ζήσουν με το γεγονός ότι τα συναισθηματά τους είναι ανήθικα, αλλά όχι με το γεγονος ότι πληγώνουν τους άλλους. Oι καλλιτέχνες είναι απόλυτα συνδεδεμένοι με τα γεννητικά τους όργανα. Το μυαλό τους βρίσκεται στις ωοθήκες και κλωθογυρνάει στο όσχεο και η ορμή της σεξουαλικής δίνης σφυροκοπά τα μηνίγγια τους. Οι καλλιτέχνες ακούν τους πολιτισμούς και τους ξεσηκώνουν και σπαρταράνε ολοζώντανοι στα ακροδάχτυλά τους. Οι καλλιτέχνες μετρούν τους χρόνους με τελείες και τα όνειρά τους τα ερμηνεύουν με την έπαρση της διαφορετικότητας που ενέχει κάθε καρέ τους. Οι καλλιτέχνες αναζωπυρώνουν τις αισθήσεις μέσα από ευθείες γραμμές και δένουν τα τελειώματα τους σε κάβους αρόδο στα μυαλά μας. Οι καλλιτέχνες πιάνουν μολύβι και κηρομπογιά και δημιουργούν μέσα στις κυρτότητες των γραμμών θαύματα ακόμη και όταν αυτά δεν έχουν κανένα θαυμαστικό. Οι καλλιτέχνες πιάνουν τους νευρώνες της εποχής και τους ανακατεύουν στο μεγάλο μπολ του στομαχιού τους και αφήνουν κοιλάρφανα δημιουργήματα εκτεθειμένα στο σύμπαν, που οι επιμελήτες θα συγκεντρώσουν και θα τους πνεύσουν λογική και κρίκους.
 
Και η ζωγραφική… μια τέχνη δύσκολη, πιο δύσκολη και απο τη λογοτεχνία. Δυσάρεστο το λάθος και ολέθριο. Πρέπει μονομιάς να πεις όλη την ιστορία και μονομιάς να την έχει σχηματίσει στο μυαλό σου και να την αποδώσεις. Είναι επώδυνο να πρέπει να εχεις κάτι εντελώς ολοκληρωμένο σε νοητό επίπεδο, πριν καν αρχίσεις να το πλάθεις και να του δίνεις μορφή. Θαυμαστός ο κόσμος τους και εμείς κομπάρσοι που μας πιάνουν απο το χέρι. Ο καθένας ζωγράφος μας κρύβει πίσω από τα μάτια του με τις αντάρες και τις φουρτούνες των ιδεών του, καθόμαστε στις κόγχες του και καιγόμαστε από τη σοφία του, του ζωγραφου Πικάσο - του ζωγράφου Κοκτώ.