• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Απ΄τον Ελύτη στον Σμαραγδή
Πάνος Θεοδωρίδης | 18.08.2013 | 04:58
ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΥΤΗ ΣΤΟΝ ΣΜΑΡΑΓΔΗ

«Σαν ήλιος βγήκες φωτεινός τσ' Αμερικής τ' αλώνι και έλαμψες κι ήρθες νικητής και σε αγαπάμε όλοι»

Αυτη η σαχλαμπίχλα έφερε ενθουσιασμό σε τοπικό ακροατήριο. Μπροστά του, η ετήσια παραγωγή μαντινάδας απο τον Όμιλο Βρακοφόρων Κρήτης θαρρείς και ξεκόλλησε απο το Μπέογουλφ, τη Μαχαμπαράτα και τους Πυθιόνικους. 

Ως εξέλιξη ενός διαφημιστικού σλογκαν που σκέφτηκε ο Ελυτης (κάτι σαν «η Πολιτικη άνοιξη θα φέρει την άνοιξη»-δεν το καλοθυμάμαι) έχουμε υλοποίηση του στερεοτυπικού «απ΄τα ψηλά στα χαμηλα, κι απ΄τα πολλα στα λίγα». 

Μαντινάδες, μασάλια, πετεγολέτσια, στίχοι πολιτικοί, συνήθως πετυχημένα σχόλια, επαινετικα η καταβαραθρωτικά, έχουν ένα προβληματάκι: εάν δεν διαθέτεις εσωτερική γεννήτρια χαρακτήρων που να δουλεύει καλά, ένα «μαντινάδα τζενερέιτορ», το βραχώνεις το χταπόδι, το κολλάς το μαραφέτι, το πηδάς το μανικετόκουμπο. Το τρελαίνεις το μόνιτορ. Το ισιώνεις το εγκεφαλογράφημα.

Επισημαίνω πως η λέξις «αλώνι», δεν είναι ακριβώς κατάλληλη προς ύμνους, διότι έρχεται αμέσως εις τον νουν ,τι συνέβη σε μιά φοράδα. Αλλα άς το παρακάμψουμε.Ασε που ένα αλώνι στρωμένο με μάρμαρο έγινε στίβος πάλης του Διγενή και του Χάροντα και ξέρετε ποιός έχασε.

Και την Αμερική, μετά τον Γιώργο Κοινούσην, που ριμάρησε την Ήπειρον με την λέξιν «τραγική» την αποφεύγουμε, ως δημιουργουσα ρίγη και όχι οράματα και θάματα. 

Καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή και η ιδιοκτησία είναι κλοπή. Ο ανέμπνευστος δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να είναι καλός κόλακας. Ημπορεί λοιπόν να ρημάξει την δημώδη μας παράδοσιν, χωρίς επιπτώσεις. Αρκεί να σκεφτεί τι tags χρειάζεται και να ανασυνθέσει απο τα έτοιμα.

Υπάρχει ένα «αριθμητάρι» που το λεγαμε παιδιά, όπως το κοκκοράκι κικιρικικί ή το πουλάκι τσίου τσίου, που κατέληγε πάντα στο θεαματικό φινάλε «ένα είναι τ΄αηδόνι, κι αυτο το Μάη λαλεί». Ηταν ομαδικό άθλημα:

δώδεκα μηνούς ο χρόνος
έντεκα οι μπαλαδόροι
δέκα μήνες η γαϊδάρα
εννιά μήνες η γυναίκα
οχτώ πόδια το χταπόδι
εφτά μέρες η βδομάδα
έξι αυγά ο τσουρτσουλιάνος
πέντε δάχτυλα στο χέρι
τέσσερα βυζιά η γελάδα
τρία η Aγιά Tριάδα
δύο πέρδικες στ’ αλώνι
ένα είναι τ άηδόνι
κι αυτο τον Μαη 

Ο ατάλαντος λοιπόν, δεν χρειάζεται να ορρωδήσει: μπορεί να απαγγείλει το στιχηρό, δείχνοντας άτομα απο το ακροατήριο με την κατάλληλη παντομίμα και να καταληγει πάντοτε με υπόδειξη του ποιός είναι το αηδόνι στην σύναξη.

Υπάρχει και άλλος τρόπος. Η παραποίηση μιας παροιμίας που έχει περάσει του λιναριού τα πάθη γιά να ξελαμπικάρει τεχνικώς:

Όταν καλοθερίζανε, γεια σου κυρ Αριστείδη, και όταν αλωνίζανε, τι θέλεις βρε κασίδη;

Διά των καταλλήλων αντιστροφών και στρεψοδικιών, οι έννοιες θα μεταλλαχθουν και θα αναδείκσουν τον Ήλιον ( που ο αξιολύπητος στιχοπλοκάκιας ανακάλυψε πως είναι «φωτεινός»-αυτό βρήκε!)

Αν τα δείγματά μου δεν πείθουν, συνιστώ περιδιάβαση στο έγκριτο slang.gr, όπου ασεβείς τινές συγκεντρώνουν του λαού τα μπινελικια και μάλιστα υπο την μορφήν λεξικού.

Αφο;y η ταινία «Ελ Γκρέκο» ήταν ένα αριστούργημα και θα ξεκινήσει οσονούπω ο διασυρμός του Καζαντζάκη, δεν χρειαζόταν καμία ανάμιξη της ποιήσεως στο ήδη γεμάτο μέδουσες, σαλιάρες και μπάμιες ενυδρείο των ευσυγκίνητων.