• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Οχιά ή Ανακόντα;
Πάνος Θεοδωρίδης | 27.03.2017 | 20:13
Τα δάκρυα της Λίλας
 
Με τάραξαν τα δάκρυα της Λίλας Σαμπανοπούλου, που από το καλάθι ενός γερανού προσπαθούσε να διακρίνει μέσα στον χατά τις ζημιές του τεμένους του Παγιαζήτη.Δεν την γνωρίζω ,παρά διαδικτυακά.Όπως, εκτός ελαχίστων, δεν γνωρίζω κανέναν υπεύθυνο του έργου. Μήτε η διάθεσή μου είναι ανατρεπτική και νεωτερίζουσα. Νομίζω πως ξέρω τι τραβάνε αρχαιολόγοι,oι αρχιτέκτονες και οι υπόλοιποι σχετικοί  στην υπηρεσία αυτή. Στο πεδίο, όχι στο γραφείο.
 
Από ασχέτων άρξασθαι: δυό παραδείγματα
 
Aνουντσιάτα
Ο ιστορικός ναός της Κέρκυρας, με την βαρειά ιστορία, Λεπάντε, Θερβάντες, Κοντοκάλης, Χαλικιόπουλος, Μπούας ο γδαρμένος μάρτυρας, δεν υπάρχει από τις αρχές του πενήντα επειδή ένας δήμαρχος του έβαλε δυναμίτη και τον εξαφάνισε.Έμεινε όμως το καμπαναριό της, παθημένο, με έναν αγλαό κισσό να τον τυλίγει.
 
Οταν ζούσα στην Κέρκυρα, υπήρχε χρεία μερεμετιών και ήκαμα μιαν έκθεση, κατά τα γνωστά, να το περιβάλουμε με σκαλωσιά για την τεκμηρίωση και να προτείνουμε τις δέουσες παρεμβάσεις. Μίλησα με τον Σταμάτη που ήταν και Κερκυραίος και φτιάξαμε έναν προϋπολογισμό, ταπεινόν πλην επαρκή και συνεννοηθήκαμε με τα έμπειρα στελέχη της τοπικής υπηρεσίας. Ακόμη και για του κισσού το πλάνο ψήλωμα, προβλέψαμε να διατηρηθεί, αναρτώντας τον από γειτονικό ανακράτημα.
 
Καθώς αντιπροσώπευα τον Δήμο, ο Δήμαρχος έψαχνε χρηματοδότηση (και την βρήκε) πλην, κατά τους νόμους, η υπηρεσία συμβουλεύτηκε την κεντρική διεύθυνση Αναστηλώσεων. Μας είπαν να κάτσουμε στ΄αυγά μας και μας έστειλαν προς υλοποίηση μια σκαλωσιά με κοστος υπέρογκο. Αλλά υπέρογκο μιλάμε. Δεν έγινε τίποτε, φυσικά.
 
Αγία Σοφία
Στη Σαλονίκη, το ψηφιδωτό του τρούλλου στηριζόταν σε μια κυκλική δέση, ενω το υπόλοιπο, έτσι και το άγγιζες, σειόταν και λυγιόταν. Υπήρχε μια σκαλωσιά μεταλλική για την προσέγγιση, που δεν άφηνε να λειτουργήσει ο ναός. Πρότεινα μια λύση που εφαρμόστηκε: περάσαμε απο τα παράθυρα του τυμπάνου κοιλοδοκούς, στρώσαμε ένα πάτωμα και αφαιρέσαμε τη  σκαλωσιά.Η συντήρηση των ψηφιδωτών προχώρησε κανονικά ενώ οι τελετές κάτω συνεχίστηκαν αδιατάρακτα.Μόνη απώλεια, την ημέρα που ανέβηκα για επιθεώρηση, με το πάτωμα να έχει δεχτεί τα ανακρατήματα των πανέλων που βάσταζαν το ψηφιδωτό, ήταν εκατοντάδες νεκρές νυχτερίδες που το ραντάρ τους δεν δούλεψε και χτυπήθηκαν εν πτήσει.
 
Γιατί η εισαγωγή;
 
Διότι προφητεύουν δύο πράγματα, από αυτά που συφόριασαν το τέμενος του Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο: η αίσθηση της τεχνικής πολυτέλειας και η εξαφάνιση της ευρηματικής λύσης, απ΄αυτές που δόξασαν ανθρώπους σαν τον Μανόλη Κορρέ ,επειδή ήταν της αυτεπιστασίας και των εσωτερικών δυνάμεων της Υπηρεσίας και όχι της κατά σύστημα εργολαβίας.
 
Η διαύγεια ως διδάσκουσα πηγή
 
Διάβασα μερικά υπηρεσιακά, από την διαύγεια. Το μνημείο φαίνεται ως έχει τεκμηριωθεί, με αποτύπωση και έρευνα (συγγνωστή  καθυστέρηση) και μετά αφαιρέθηκε το μολύβι της στέγης (δεν ξέρω πότε) και περάστηκε με πλαστικο στην πυραμιδοειδή στέγη για προστασία απο τα όμβρια. Ακολούθησε διαγωνισμός που με τα πολλά κατακυρώθηκε. Toν Oκτώβριο του 2014. Το έργο για στέγαστρο και τα εσωτερικα του ικριώματα το επισκέπτονταν και ορθώς η ανώτατη υπηρεσιακή αναστηλωτική αρχή του Υπουργείου. Φαινεται από τα οδοιπορικά. Άρα ,υπήρχε εποπτεία σε όλα τα επίπεδα και το ενδεχόμενο ατυχήματος δεν  αφέθηκε στην αυτοψία ενός τουρίστα ή ενός μανάβη.
 
Υπήρχε εργολάβος!
 
Η ζημιά έγινε, σύμφωνα με την Πυροσβεστική ,από ηλεκτροσυγκόλληση που άρχισε με τις σπίθες της να δημιουργεί υποβόσκουσα φωτιά.
 
Οι φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν στον τύπο και στο διαδίκτυο, δείχνουν το μνημείο πριν την εργολαβία και την ώρα της φωτιάς. Πρέπει να ψάξεις σε σχετικό βίντεο του ΥΠΠΟ και σε άλλες πηγές για να ιδείς ότι το τέμενος στεγάστηκε  με επιβλητική κάλυψη, μεταλλική, ενώ η παρέμβαση ΜΕΣΑ φαίνεται από μια άλλη φωτογραφία.
Είναι προφανές ότι για τις εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης, οι μελετητές και τα συνεργεία θα δουλέψουν σε συνθήκες τουλάχιστον ημιπολυτέλειας.  Μεταλλικά « αριστουργήματα» συγκολημένα μέσα έξω δείχνουν την εκτίμησή μου. Το κονδύλιο απο το ΕΣΠΑ είναι μεγάλο, άλλοι γράφουν 4,2 εκατομμύρια και αλλοι πέντε. Η μεταλλική κατασκευή, μέσα- έξω είχε τελευταίο μειοδότη πάνω απο 1,7 εκατομμύρια, με μεγάλη έκπτωση.
 
Αυτος ο τρόπος συναρμογής των εσωτερικών ικριωμάτων,  ευθύνεται για την  συμφορά! Όταν πας να αποκαταστήσεις μνημείο όπου το ξύλο έπαιξε ζωτικό ρόλο στο εσωτερικό, που αντικατέστησε την «χτιστή» φάση της κάλυψης με ένα αριστούργημα από δρύινα ξυλάκια πάνω σε ένα κομψοτέχνημα υπόβασης από λεπτή ύφανση με πηχάκια, το πρώτο σου μέλημα είναι να μη σου καεί.
 
Αλλά αυτά τα μέτρα δεν συμπεριλαμβάνονται στις προκαταρκτικές εργασίες-δεν υπάρχει αποτίμηση ενός εργόχειρου από έμπειρους τεχνίτες που έμαθαν να μασάνε, να κοιμούνται και να ζούνε με το ξύλο.
 
Εδώ, προβολή και διαφήμιση της επέμβασης στο τέμενος και του μουσείου Διδυμοτείχου. Φαίνεται καθαρά, κι από ένα καρεδάκι του βίντεο, τι ξύλο και κακό περιβάλλει τους κρανοφόρους.
 
Ο παθός, άμαθος!
 
Η  ανώτατη υπηρεσιακή αναστηλωτική αρχή, εκδίδει εντολη τεχνικής έκθεσης όπου περιγράφεται πειστικά η απομάκρυνση των μεταλλικών φαραωνικών έργων, με σαφή υπόδειξη να «κοπούν» σε κομμάτια και να απομακρυνθούν αυτά που βρίσκονται στο εσωτερικό.
Με δυο λογάκια, ηλεκτρισμός και πάλι.
 
Γυμνά δάχτυλα στην πρίζα
 
Υπερασπίζομαι κάτι που εμπιστεύομαι, το παραδοσιακό συνεργείο τεχνιτών της Αρχαιολογικής υπηρεσίας, που μαζί με συντηρητές, αρχιτέκτονες και άλλους ειδικούς περί τα υλικά και την τεχνολογία τους, μπορούν υπερεπαρκώς να υπερασπιστούν το έργο των αρχαιολόγων.
 
Με τόσα χρόνια να έχουν περάσει ,με όλες τις διαδικασίες, τους διαγωνισμούς, τις αλληλογραφίες και τα κιτάπια, δεν θέλετε να μάθετε πόσο έργο θα προχωρούσε με επόπτη, επικεφαλής αρχαιολόγο, αρχιτέκτονα, εργοδηγό, δύο αρχιτεχνίτες (τον έναν για τα επί ξύλου κρεμάμενα) πέντε τεχνίτες και δύο βοηθούς. Α, κι ένα αναβατόρι.
 
Με ημερολόγιο έργου, ερευνημένη παθολογία και συχνές εγκρίσεις από εποπτεύουσες αρχές.
 
Κι αν μου χωθείτε πάλι με τα «αμάν, πάλε κράτος;» να σας ορμηνέψω πως ιδιωτικές εταιρείες που δουλεύουν εξειδικευμένα κάθε τύπου αναστήλωση, συντήρηση, και τα σχετικά εις –ation, υπάρχουν σε άλλες χώρες και δεν χρειάζονται οι γνωστές, γλυκειές και μη μου άπτου ελληνικές τεχνικες εταιρείες που δεν έχουν ιδέα από μνημεία και μαθαίνουν στου κασίδη το κεφάλι . Κοστίζουν που κοστίζουν μαλλιοκέφαλα- δυο έμπειρα συνεργεία θα μπορούσαν να οργανώσουν, κι ας τρώνε τον καιρό τους τοποθετώντας φωτοβολταϊκά. 
 
Το κράτος, να τα προσέξει αυτά, να ξοδιάζει επειδή "υπάρχουν πιστώσεις".
 
Ανακεφαλαίωση
 
Το αντιπυρικό υγρό δεν είναι πανάκεια, αλλα στις περισσότερες περιπτώσεις επαρκεί. Στα εργοτάξια απαγορεύεται το κάπνισμα και επιτρέπεται η ηλεκτροκόλληση;
 
Το πολύ να έβγαινε στην πορεία των έργων μια οχιά τόση δα,υπάρχει και η αστοχία. Δεν υπάρχει περίπτωση να ανέβει η ανακόντα της συμφοράς απ΄τον υδάτινο ορίζοντα του έργου.
 
Στεγαστρο που δεν είναι αρθωτό και ασφαλισμένο με "μη αναστρέψιμες" (κατα την ορολογία) λύσεις, και βέβαια, εσωτερικά ικριώματα που αλλάζουν θέσεις, ύψος και έκταση κατά τις δημιουργούμενες κάθε φορά ανάγκες της αναστήλωσης, χωρις καν να εξετάσω τα επιμέρους ζητήματα, κανονικά είναι θέματα που αποτυπώνονται, πολύ πιο έντονα στις εσωτερικές προδιαγραφές των τεχνικών έργων ενός κανονισμού ανεξάρτητου από κάθε υποέργο.
 
Το "κατά περίπτωσιν" χωρίζει τα μνημεία σε επικοινωνιακώς πολύτιμα και σε δευτεράντζες που παραμένουν στην τύχη τους.
 
Είναι τελείως απαράδεκτο να μη υπάρχουν ειδικές προδιαγραφές σε τέτοια έργα που ΔΕΝ είναι απλώς "οικοδομικά". Και δεν αρκεί να παραπέμπεις σε αποφάσεις επί  αποφάσεων που γεμίζουν παράλογα τα σχετικά έγγραφα. Η γραφειοκρατική αρματωσιά που με τον τρόπο αυτόν δημιουργείται εφ όσον δεν προβλέπει πως υπάρχει περίπτωση να καεί, να πλημμυρίσει, να κουνηθεί ή και να τροποποιηθεί κάτι είναι απλώς θεραπεία της ασθένειας "τότε που οι υπηρεσίες καλύφθηκαν πλήρως μέσα στον δαίδαλο των εγγράφων".
 
Τα χρόνια πέρασαν και απο το θεωρείο των γερόντων του Μάππετ σόου, κόβω κίνηση. 
 
Δεν αντέχω άλλες μεταφορές ευθυνών, όπως εκείνην την Εθνική Πινακοθήκη ,βουτηγμένη στην κοίτη του Ιλισσού. Και τα "κτίσματα προαγωγής της αρχαιότητας" με νεοπαγείς κατασκευές για τις ημερήσιες εκδρομές των επισκεπτών, επειδή στο "έργο" γράφει "Πλάτων". Ανάκτορα "σαν τον Παρθενώνα" όπου δαπανώνται φοβερά ποσά για ανίδρυση "εγκεκριμένων από το ΚΑΣ" πρωτοβουλιών.
 
Και εγώ πονώ κι εσείς πονείτε
μα δε φωνάζουμε και μήτε
καν φιθυρίζουμε γιατί
 
 η μηχανή είναι βιαστική
στη φρίκη και στην καταφρόνια
στο θάνατο και στη ζωή
 
Εδώ δεν πρόκειται για τριζόνια.Μήτε για μια οχιά. Κοτζάμ ανακόντα πως μας διέφυγε;
 
 
 
 
 
Δείτε επίσης:
0545861eafaf4f0c4b84c806301b0eeb.jpg