• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Eastnan Johnson/ Life in the South 1859
Η ζωή στα χωριά 29/30
Πάνος Θεοδωρίδης | 29.04.2014 | 18:00
Ένας νέος σε χωριό
 
Τι μπορεί να κάνει;
 
Πολεοδόμοι που κανένας δεν είχε ρωτήσει, ή τους ρωτούσαν για τα μάτια του κόσμου, σχεδίαζαν χάρτες της χώρας δένοντάς τους με σιδηροτροχιές και ασφάλτους σύμφωνα με τη λογική του περαστικού πελάτη.
 
Ο καθηγητής μας στο Πολυτεχνείο, ο Σκοπετέας, μας έδινε όλους, στην οδοποιία που δίδασκε, μία και μόνη εργασία: να ενώσουμε με την καλύτερη χάραξη δυο χωριά μεταξύ τους οδικώς. Ήταν πεπεισμένος πως αυτός ο πυκνός οδικός ιστός ήταν το μεγαλύτερο μέρος της νεοελληνικής αδιέξοδης ανάπτυξης.
 
Στα χωριά κυριαρχούσε η φτώχεια, η έλλειψη δικτύων, ένα  άθλιο σύστημα δρόμων και επικοινωνιών. Καράβια και τρένα έπαιρναν τους χωρικούς για τις μακρυνές μεταναστεύσεις, ενώ η αστυφιλία ,υπήρξε φορές που καλύφτηκε με πλατφόρμες από τρακτέρια.
 
Οι οικογένειες, παλιά  πολύ δεμένες,άρχισαν να φυλλοροούν.
 
Ακόμη και το στεγνό μεροκάματο στα εργοστάσια δεν μπορούσε να συγκριθεί με τις επισφαλείς καλλιέργειες , τις θεομηνίες, τις πλημμύρες αλλά και την ξηρασία.
 
Οι γεωργοί ποντάριζαν και κέρδιζαν ή έχαναν.
 
Έβαζαν βαμβάκι κι αν ήταν τυχεροί και δεν χρειαζόταν πολλά ποτίσματα, η μικρή παραγωγή έφερνε ευμάρεια και ελπίδες. Οι ελπίδες έφερναν δάνεια από την τράπεζα για εξοπλισμό, ενοίκια και άλλα.
 
Την άλλη χρονιά όλοι οι αγρότες,κυνηγώντας την πιο προσοδοφόρα καλλιέργεια, φύτευαν όλοι βαμβάκι. Ακόμη κι αν οι συνθήκες ήταν ιδεώδεις, το βαμβάκι έχανε τιμή.Ήταν η ποσότητα που επηρέαζε..
 
Επί μερικά χρόνια και καθώς η μετανάστευση στράγγιζε τα χωριά που ήδη γλυστρούσαν στην αστυφιλία, ένας εξηντάρης γεωργός του 1970, που έμεινε χωρίς βοηθό κάποιο παιδί του, μπορούσε απλώς να διατηρεί μια καλλιέργεια δημητριακών και να έχει περιορισμένη σχέση με τον έμπορο, που ήταν συχνά το τελευταίο του καταφύγιο, καθώς οι τιμές ασφαλείας των προιόντων, πολλά από τα οποία ήταν για ανταλλαγές με ανατολική Ευρώπη μέσω κλήρινγκ, διατηρούσαν μια σχετική σταθερότητα εν ανασφαλεία.
 
Τι μπορούσε να κάμει ένας νέος στο χωριό, πάρεξ κάτι παρόμοιο και ίδιο με του πατέρα του;
 
Από το τέλος της δικτατορίας, ο μόνος υπάλληλος σε ένα χωριό ήταν ο γραμματέας της κοινότητας.
 
Σε αυτόν προσθετέος ο αγροφύλακας και αργότερα κάποιος για τη γεώτρηση.
 
Αλλά εμφανίστηκαν ,σε ένα χωριό στα πέντε και οι ιδιωτικοί επενδυτές.
 
Ο περιπτεράς, ο μπακάλης, ο χασάπης, ο ιδιώτης αντιπρόσωπος ενός χοντρέμπορα για να μαζεύει παραγωγή. Ώσπου να εκπνεύσει η πρώτη πενταετία της μεταπολίτευσης, άρχισε η επιχείρηση της μικρής φάρμας, όπου οι κτηνοτρόφοι που σίτιζαν λίγα ζώα, μπορούσαν να παραδίδουν γάλα σε μεγάλες βιομηχανίες.
 
Γύρω στα 1985, οι αποσύρσεις, οι νέοι αγροτικοί σύλλογοι, σε συνδυασμό με τους ήδη πτωχευμένους συνεταιρισμούς άρχισαν να δημιουργούν μια αιωνίως μισοτελειωμένη συζήτηση στα καφενεία.
 
Έπρεπε να αλλάξει η φύση των καλλιεργειών; Προσωρινά ήκμασαν τα νεκταρίνια, οι ηλιόσποροι και άλλες δεύτερες καλλιέργειες.
 
Τα ροδάκινα και τα κεράσια άρχισαν να ενδιαφέρουν τους βιομηχάνους, ενώ η παραγωγή άρχισε να δέχεται προδιαγραφές ξένων εμπορικών οίκων, αμερικάνικων και ιαπωνικών, εκτός από τα παντοδύναμα τραστ της αγοράς των χονδρεμπόρων του Μονάχου.
 
Ταυτόχρονα, η υπεραισιοδοξία πως το κράτος-πάτρωνας δεν θα εγκατέλειπε ποτέ τους πράσινους, άρχισε να κολλάει ως επιδημία και τους γαλάζιους επί Μητσοτάκη.
 
Στις καλλιέργειες άρχισαν να αναπτύσσονται και ταχυεπιχειρήσεις: έμποροι αγόραζαν βατράχια από τις ρεματιές προς εξαγωγή.
 
Σαλιγκάρια ενδιέφεραν αρκετούς, αλλά οι δαπάνες εγκατάστασης και λειτουργίας, παρά τις εξασφαλισμένες εξαγωγές, κόλλησαν σε πολλά.
 
Πολύς κόσμος καταστράφηκε τρέφοντας κουνέλια που τα έχαναν στη μεταφορά με λάθος τρόπο στις μεγάλες αγορές.
 
Ίδια εποχή ξεκίνησε η σειρά των απατεωνίστικων διπλών τιμολογίων.
 
Η πολιτική έκανε εισαγωγή στην αστυνομία και στις εφορείες ,παιδιών χωρικών που ήταν απρόθυμοι να καρφώνουν ή να χρεώνουν συγχωριανούς. Ένα κύμα φιλαλληλίας απλώθηκε στη χώρα.
 
Όσο πιο νησί, τόσο και χειρότερα.
 
 
Πενήντα χρόνια μετά, παρά τα προγράμματα FEOGA και άλλα, αγροτουριστικά και δε συμμαζεύεται, ο πραγματικός αγροτικός χώρος δεν μπορεί να καταλάβει τι του δόθηκε και πόσο γρήγορα το έχασε.
 
Τα περισσότερα, άς τα τυλίξει η σιωπή και η  παραίτηση.