• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
2 Νοεμβρίου 1944
Ανταπόκριση από τη βίλλα Μοσκώφ
Πάνος Θεοδωρίδης | 31.10.2016 | 00:52
Κάτι πρέπει να γίνει με την μνημείωση των ιστορικών γεγονότων. Με την ιδρυματοποίησή τους, με τον τυραννικό σεχταρισμό τους. Η Θεσσαλονίκη άδειασε από τους Γερμανούς οργανωμένα. Μπροστά μηχανοκίνητα τμήματα, στο τέλος της πομπής υπήρχαν γαϊδουράκια που έσερναν εφόδια. Η μισή πόλη, περιφερειακά, βρισκόταν στα ένοπλα χέρια της Αντίστασης. Υπήρχαν ζώνες «ελεύθερης Ελλάδας» με κέντρο την Άνω Πόλη, όπου συνέβαιναν ανταλλαγές αιχμαλώτων και ένοπλες ακυρώσεις των περισσότερων υπονομεύσεων που είχαν ζώσει τα στρατηγικά σημεία της πόλης και πολλά μνημεία της.Οι γερμανοντυμένοι Έλληνες είχαν αδειάσει τις γωνιές της, μια εβδομάδα πριν. Ακόμη νωρίτερα, ένα τρένο πήρε την «Κυβέρνηση Κουτσονίκου» (ελπίζω να την θυμήθηκαν στον εορτασμό) τον Πούλο και άλλους αδάμαντες της κατοχικής περιόδου και τους μετέφερε στα βόρεια, προς Σλοβενία και Αυστρία, όπου συνέχισαν να καταθέτουν στεφάνια με την παρουσία των χιτλερικών.Οι Δαγκουλαίοι , ο Κισά Μπατζάκ και οι πολέμαρχοι που τυράννησαν τη Σαλονίκη, βγήκαν στον κάμπο,κι από κεί, σέρνοντας μαζί τους κοπάδια προβάτων του Σιαπέρα, κατέφυγαν στους Αποστόλους του Κιλκίς και συνεννοούνταν, μέσω Εγγλέζων , με τον Ζέρβα και τον ΕΔΕΣ, να αποκτήσουν ταυτότητα αντιστασιακού, ώστε να εξαγνιστούν και να συμπεριληφθούν στην συμφωνία της Καζέρτας. Στη ΧΑΝΘ παρέμειναν ο Χρυσοχόου και οι ελληνικές κατοχικές αρχές, μαζί με χωροφυλάκους. Η πόλη, αδειάζοντας από Γερμανούς, κατακλύζονταν βαθμιαία από μέγα πλήθος πολιτών που σε λογική απόσταση, ακολουθούσαν το ξόδι που αποχωρούσε. Στην ΧΑΝΘ, κυκλώθηκαν οι έγκλειστοι, ενώ σε άλλα μέρη της πόλης, τα πλήθη πολιορκούσαν σπίτια δοσιλόγων.Οι ηγέτες του ΕΛΑΣ, συνεννοήθηκαν με τις κατοχικές αρχές, κι άλλους έστειλαν στο Παύλου Μελά, ενώ άλλοι αφοπλίστηκαν. Οι αποχωρούντες Γερμανοί, πήραν τον δρόμο προς βορρά, και μόνον στη Σίνδο, στο τελευταίο τρένο, κατέβαζαν τους γερμανοντυμένους που είχαν χωθεί μέσα στους γερμαναράδες και πολλούς κρέμασαν στην Σίνδο. Εγγλέζικα αποσπάσματα έφτασαν περιφερειακά, αλλά δεν μπήκαν στην πόλη παρά την επαύριο. Αυτήν την κατάληψη της πόλης από το πλήθος των πολιτών, το περιγράφουν ο Νίκος Μπακόλας, ο Γιώργος Ιωάννου και άλλοι. Και στις 2 του μηνός Νοεμβρίου έγινε η μεγάλη Τελετή, μπροστά και μέσα στην Αγία Σοφία και η Μεγάλη Παρέλαση. Και ο στρατός του ΕΛΑΣ, έφυγε κατευθείαν από την παρέλαση, να ξεκινήσει η μάχη του Κιλκίς.Και πέρασε ένας μήνας μιας ιδιότυπης συγκυβέρνησης Ελασιτών και Εγγλέζων, με πολλές μεταξύ τους κόντρες και παρεξηγήσεις, αλλά αμφότεροι επικαλούνταν την Καζέρτα. Το αίμα που χύθηκε στην στιγμή της απελευθέρωσης, ήταν λίγο ,σποραδικό και από παρεξηγήσεις. Το αίμα που προηγήθηκε και ακολούθησε ήταν αχνιστό, ήταν ποτάμι και ανακατεύτηκαν πολλοί.Και δεν γλυτώνουμε απ΄αυτό με αναμνηστικές πλάκες και περιηγήσεις και πανηγυρικούς της ημέρας και παράτες επισήμων. Κι αν καμια φορά, πέφτει, δήθεν από αβλεψία εργολάβου, κανένα γιαπί, κι αν τα ραντεβουδάκια των νεαρών της Σαλονίκης, εμποδίζονται από σκιές που τους παγώνουν το αίμα την ώρα που φασώνονται στα παρκάκια, είναι επειδή το χυμένο αίμα ρέει κάτω απο τις ρίζες της, φωνάζει και στοιχειώνει την πόλη του δειλινού.