• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Σλάλομ προς την καφετιέρα
Πάνος Θεοδωρίδης | 17.01.2016 | 06:11
Αρχή του μήνα, για τους παλαιοημερολογίτες προπαραμονή των Φώτων. Είπα να μη μοχλεύσω πάλι τα «χαρτία» που γεμίζουν συρτάρια, γιούκους και κούτες με πρόφαση το «ξεκαθάρισμα».Πενήντα χρονάκια εμπειρίας με έπεισαν πως το ξεκαθάρισμα ουδέποτε θα πραγματωθεί, οπότε φέτο αποφάσισα να πετάξω αντικείμενα: ρούχα, αναμνηστικά,απολειφάδια από ξυλομπογιές και τέτοια.
 
Το αποτέλεσμα ήταν τρισχειρότερο. Το δωμάτιο γέμισε ασφυκτικά κοιμώμενα και χασμώμενα μεμοραμπίλια,και για να ξαναγεμίσω την καφετιέρα υποχρεωνόμουν σε σλάλομ μετά βασάνων. Μετά βίας βρήκα μια γωνιά να κοιμηθώ.
 
Και τότε θυμήθηκα την Μεγάλη Βόλβη.
 
Αμέτρητα χρόνια από την εφηβεία, μελετούσα χάρτες. Σε κάθε τοπωνύμιο, ανέπλαθα το πως μπορεί να ήταν στην πραγματικότητα.Κατέληξα να επισκέπτομαι έναν τόπο, κι επειδή είχα άλλη προεικόνα, απλως δεν τον έβλεπα.
 
Στην περίπτωση της Μεγάλης Βόλβης, στην βόρεια όχθη της λίμνης, μεταξύ Νυμφόπετρας και Μικρής Βόλβης, πίστευα πως θα έβρισκα έναν χαμένο παράδεισο. Όχι αδίκως. Μόνη μαρτυρία που διέθετα, ένα σχόλιο του περιηγητή Clarke, του 1801, σύμφωνα με το οποίο «περάσαμε από τα Μεγάλα Μπεσίκια, τα οποία, άς σημειωθεί πως είναι μικρότερα  από τα Μικρά Μπεσίκια».
 
Όθεν αποφάσισα, το 1970, εκδρομή στα μέρη αυτά,και την ιστορία την περιγράφω συνοπτικα σε ποίημα που αρχίζει : «Το 1970 στη Βόλβη/με τον Σταμάτη Χονδρογιάννη/ ψάχναμε δρόμους αρχαίους/και αποτυπώναμε σπίτια». Διότι χωρις τον Σταμάτη, η ζωή έμοιαζε αδικαίωτη.
 
Χωρίς χαρτονομίσματα, μόνον με κέρματα, χωρίς μέσον μεταφοράς, κατεβήκαμε στον Στίβο με το ΚΤΕΛ και δια της βόρειας όχθης της λίμνης, καταλήξαμε στα Βρασνά, πεζοπορώντας.Η Μεγάλη Βόλβη ήταν στα μισά του περιπάτου Στίβος-Περιστερώνα- Νυμφόπετρα- Μεγάλη Βόλβη- Μικρή Βόλβη- Ρεντίνα- Βρασνά.
 
Τρεις διανυκτερεύσεις εν υπαίθρω, αρχές Αυγούστου 1970, να καίγεται ο τόπος. Με μισή κουβέρτα σιδερώματος χακί, έναν σχισμένο υπνόσακκο από το Βαρδάρι να φεύγουν τα πέπουλα, μια μηχανή ΖΕΝΙΤ 7, με ζουμ 37-80 και μια KODAK με φυσούνα,μετροταινία, ξυλόμετρο και δίμετρο, δυό μπλοκ και δυό μολύβια. Α, και θερμικά φωτοαντίγραφα από δυό επιτελικούς χάρτες. Δις Α, με κιθάρα ο Σταμάτης, με μελόντικα άλτο εγώ.
 
Πριν φτάσουμε στην Μεγάλη Βόλβη, κάτω από ένα καλύβι που διέθετε έναν ελκυστήρα στολισμένον με μια διακοσμητική ξυλογλυπτική, βουτήξαμε στη λίμνη, βρίσκοντας ένα άνοιγμα ανάμεσα στους καλαμεώνες. Πηχτός λασπερός βυθός.
 
Από το χωριό, στο άνω μέρος του,περνούσε ένας φρέσκος, καλά πατημένος χωματόδρομος, μάλλον από την αρχική χάραξη της Μακντόναλντ που υποτίθεται θα έφτιαχνε την Εγνατία.Κατά τα γνωστά, ο δρόμος είχε περάσει πάνω από ένα τζαμί που ως τότε υπήρχε,αφήνοντας ένα ίχνος της βάσης του μιναρέ.
 
Στα δυτικά ,είδαμε το ισόγειο από ένα χάνι.Ο όροφος έλειπε, αλλά υπήρχε η είσοδος, στεφανωμένη με ένα κακοφτιαγμένο τόξο και αποτυπώσαμε την κάτοψη γύρω από μια τετράγωνη αυλή.
 
Μετά, παραλιμνίως πέσαμε στο μεγαλύτερο κτίσμα του χωριού, ένα πλατυμέτωπο μακρυνάρι με ισόγειο και όροφο,κατά το μακεδονίτικο έθος, έναν πειόσχημο περιμετρικό τοίχο με αργολιθοδομή και ξύλινες τραβέρσες, που πλαισίωνε ένα μεγάλο χαγιάτι και δωμάτια από μπαγδατί. Ενα τζάκι, και παντού στέγνωναν καπνά.Η θέα στη λίμνη ανεμπόδιστη και δυό πλάβες στην φυρή άμμο.Και μια ξυλόσκαλά.Μια λευκή φανέλα από γιδόμαλλο, παρατημένη μπροστά στο τζάκι.Πάνω από είκοσι μέτρα η φάτσα του, το δυτικό άκρο γκρέμι. Μας είπαν πως ήταν το κονάκι του μπέη που νοίκιαζε τη λίμνη και έπαιρνε τα οψάριά της. Το αποτυπώσαμε κι αυτό.
 
Το χωριό ήταν προφανώς χωρισμένο σε δύο μαχαλάδες, που τους διατρέξαμε, φωτογραφίζοντας τα φαινομενικώς παλαιότερα. Το παλαιό κέντρο των οθωμανών ήταν στα ανατολικά, όπου υπήρχε μιας μορφής πλατεία παραλίμνια με το μοναδικό καφενείο, κοντά σχετικά στο χαμένο τζαμί και κάτω από ένα μεγάλο δέντρο μας έδειξαν τα ίχνη από το καρακόλι.
 
Φάγαμε ψιλό ψαράκι , μια τηγανιά, και μέσα στη  λίμνη φαινόταν ένα μακρόστενο κτίσμα, που κατά τις μαρτυρίες, ανάλογα με τα χούγια του καιρού και των εποχών,ήταν εν μέρει ορατό ή το σκέπαζε το νερό.Μας πήγαν με μια πλάβα, και πατώντας τους τοίχους,του ρίξαμε ένα χονδρικό μέτρημα.
 
Κόντευε να βραδιάσει, και διανυκτερεύσαμε κάτω από το δέντρο, στο καρακόλι. Ξυπνήσαμε από μια παράξενη πλακωτική ζέστη και μια φοβερή μπόχα. Την ίδια σκέψη με μας έκανε ένα κοπάδι πρόβατα, που τα έφεραν προς διανυκτέρευση στο στέκι τους, γύρω από το δέντρο,οπότε περάσαμε ώς το ξημέρωμα παρέα.
 
Έσκασε ο ήλιος και κινήσαμε προς την Μικρή Βόλβη.Πάνω στον δρόμο, ήταν ένας γέρος και μια γιαγιά, στη στάση του ΚΤΕΛ. Ο γέρος είχε μια μεγάλη παρταλιασμένη βαλίτσα, η γιαγια ήταν μάλλον γειτόνισά του και τον νεκρολογούσε. Εκ των συμφραζομένων, καταλάβαμε πως πήγαινε Σαλονίκη, κι από εκεί στην Γερμανία, στα παιδιά του που τον κάλεσαν. «Να πας, να πεθάνεις με τα παιδιά σου», τον παρηγορούσε εκείνη. Τι να κάνεις εδώ, μπεκιάρης και μονάχος. Θα σου λείψει το χωριό και τα ωραία του, αλλά εκεί θα έχεις κρεβάτι και ένα πιάτο φαϊ».
 
Στη Βόλβη πήγαμε και ξαναπήγαμε.Κάποια στιγμή, πόθησα να κατοικήσω εκεί. Μερικές από τις φωτογραφίες τις τυπώσαμε, είτε στο εργαστήριο του Λόη, στην Παύλου Μελά στο ταρατσάκι, είτε στον δικό μου, τον Crocus, αργότερα. Οι περισσότερες έμειναν σε κόπιες,που καμιά φορά πέφτουν από τα φακελα και τις μαζεύω βλαστημώντας, ρίχνοντάς τες κάπου αλλού.
 
Τα δικά μας παιδιά είναι στις κάτω Χώρες ή στον περίγυρο. Τα τηλεφωνήματά μας και τα e-mail που σπανίως οι δυο μας ανταλλάσουμε, περιγράφουν ζητήματα υγείας και τύχες παλαιών φίλων.
 
Αυτά θυμάμαι από την Μεγάλη Βόλβη, ένα χωριό που το όνομά του το δείχνει μεγαλύτερο από την ξαδέλφη του, την Μικρή Βόλβη.
 
Και όλο το κείμενο που μόλις τελειώνω, δεν ξέρω άν προέρχεται από τις φωτογραφίες που τραβήξαμε και αρνούμαι να αναρτήσω, ή απο το ταμάχι μου να εικονογραφήσω με λέξεις ένα κείμενο που δύσκολα γίνεται κανανοητό χωρις την συνδρομή των εικόνων.
 
Και τώρα, συμπαθάτε με, πρέπει να μειώσω τον όγκο της εμπράγματης μνήμης από το δωμάτιό μου,για να ξαναγεμίσω κάποια στιγμή την καφετιέρα, φτάνοντας στο κουζινάκι χωρίς σλάλομ.
Δείτε επίσης:
7d7413a3bfc78d89106f3724ee3f1ae9.jpg