• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Μάνος Λοΐζος: «Σπουδαίος μελωδός»...
Αυτό που θυμάμαι πολύ έντονα από τον Λοΐζο, δηλαδή όχι από τον ίδιο τον Λοΐζο, δεν τον γνώρισα τον άνθρωπο, το θυμάμαι όμως σαν τώρα, είναι πως όταν πέθανε, ο Χατζιδάκις βγήκε στη σκηνή στους Αγώνες του Ελληνικού Τραγουδιού που έκανε τότε στην Κέρκυρα και του έμπλεξε το εγκώμιο αποκαλώντας τον «σπουδαίο μελωδό». Ήμουν στην εφηβεία και τουλάχιστον για μια δεκαετία είχα μεγαλώσει με τα τραγούδια του Μάνου Λοΐζου, αλλά τα τραγούδια του τότε ήταν τα τραγούδια που ακούγονταν… Ήταν τα σουξέ της εποχής. Έ, και τα σουξέ της εποχής ειδικά στη εφηβεία τα απολαμβάνεις δεν τα ψάχνεις και πολύ… Ήταν βέβαια και ευτυχής αυτή η εποχή που είχε τέτοια σουξέ και όχι σουξέ από τον Καρβέλα…
 
Από το 1968 που βγήκε ο «Σταθμός», ένας δίσκος πραγματικά σταθμός στην ελληνική δισκογραφία έως το 1982 που έφυγε από τη ζωή, ο Μάνος Λοΐζος ήταν ο συνθέτης που έγραφε συνέχεια επιτυχίες. Τα τραγούδια του πουλούσαν χιλιάδες χιλιάδων δίσκους και γίνονταν ένα με τον κόσμο. Αυτή ήταν και μια εποχή που κάποιοι από τους δίσκους του λόγω του έντονου πολιτικού περιεχομένου τους ακούγονταν παντού…
 
Ακουγόταν στην επέτειο του Πολυτεχνείου, σε διαδηλώσεις, σε πολιτικές συγκεντρώσεις, σε απεργίες… τα «Νέγρικα» με τη Μαρία Φαραντούρη και τα «Τραγούδια μας» με τον Γιώργο Νταλάρα ήταν κάτι σαν παιάνες. Για να μην πούμε για το «Καλημέρα ήλιε» που είχε γίνει το τραγούδι σλόγκαν μετά το 1974 του ΠΑΣΟΚ μια και ο ήλιος στο σηματάκι του ΠΑΣΟΚ ταίριαζε με το τραγούδι – αυτό βέβαια πριν πάρουν τη θέση του τα «Κάρμινα Μπουράνα» του Καρλ Όρφ…
 
Ωστόσο ο Μάνος Λοΐζος δεν έγραψε μόνο πολιτικά τραγούδια, παρόλο που ήταν πολύ πολιτικοποιημένος και βαθιά αριστερό μέλος του ΚΚΕ και άνθρωπος με δράση επί Χούντας. Έγραψε και μερικά από τα πιο ευαίσθητα ερωτικά τραγούδια που έχουν γραφτεί όπως και μερικά από τα πιο ωραία γλεντζέδικα λαϊκά τραγούδια – ειδικά για τη Χαρούλα Αλεξίου…
 
Ο Μάνος Λοΐζος έφυγε για πάντα από κοντά μας σαν σήμερα 17 Σεπτεμβρίου του 1982. Του έλειπε ένας μήνας για να συμπληρώσει τα 45 του μόλις χρόνια. Είχε γεννηθεί στις 22 Οκτωβρίου του 1937. Καταγωγή από Κύπρο και Ρόδο και με μια εσάνς Αλεξανδρινή στην αγωγή του μια και μεγάλωσε στην Αλεξάνδρεια…
 
Όπως πολύ ταλαντούχοι μουσικοί έτσι κι αυτός έδειξε από μικρός την κλίση του προς τη μουσική, σπούδασε διάφορα πράγματα, έκανε διάφορες δουλειές για τα προς το ζην και κάποια στιγμή, όχι μόνο λόγο μουσικής αλλά και λόγω πολιτικής τοποθέτησης, μπλέχτηκε με την πολύ δημοφιλή τότε καλλιτεχνική αριστερή κίνηση του Συλλόγου Φίλων της Ελληνικής Μουσικής και μ’ αυτή την ιδιότητα αλλά και με την εκτίμηση που του έδειξε ο Μίκης Θεοδωράκης βρέθηκε να διευθύνει στην «Όμορφη πόλη» την θεατρική παράσταση το 1962 το καλοκαίρι στο θέατρο Παρκ…
 
Τα «Τραγούδια του δρόμου» είναι το πρώτο τραγούδι που ηχογραφεί με μεσολάβηση του Μίμη Πλέσσα και είναι πάνω σε ποίηση του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Το 1965 παντρεύεται τη Μάρω Λήμνου και αποκτούν μία κόρη τη Μυρσίνη που τη λάτρευε…
 
Από το 1968 και το «Σταθμό» –και παρόλο που μέχρι το ´74 οι συνθήκες είναι δύσκολες λόγω Χούντας– ο Μάνος Λοΐζος γίνεται ο χρυσοφόρος Μίδας για όλους όσους τον ακουμπούν και ειδικά για την εταιρία «Μίνως Μάτσας και Υιός» που τότε μετεξελίσσεται από «Odeon» σε «Minos» και ο Λοΐζος είναι το χρυσό της χαρτί. Οι δίσκοι του πουλάνε σαν τρελοί. Το ακόμα πιο τρελό είναι πως μέσα στη Χούντα τα τραγούδια του ακούγονται παντού, ενώ ο ίδιος είτε καταζητείται είτε συλλαμβάνεται από την Ασφάλεια!...
 
Ο Μάνος Λοΐζος έκανε αυτό που λέμε εξαιρετική καριέρα και στο σινεμά. Και οι δουλειές που έκανε στη Φίνος Φιλμ αλλά και εκτός, έγραψαν ιστορία. Το πρώτο τραγούδι του που ακούστηκε σε ταινία, ήταν το «Στο ένα μου χέρι το τσιγάρο μοιάζει με καμένο φάρο» σε στίχους του φίλου του Φώντα Λάδη, στην ταινία «Μπετόβεν και μπουζούκι» το 1965. Επί Χούντας ο Φίνος του έστελνε χρήματα κρυφά εκεί που κρυβόταν ως αμοιβή για τα τραγούδια που έγραφε για το «Λεβεντόπαιδο» με τον Παπαμιχαήλ –εκεί πρωτακούστηκε η «Τζαμάϊκα» εκεί πρωτακούστηκε και του «Βαρκάρη γιος» που μετά άλλαξε στίχους και έγινε το «Παραμυθάκι μου»–, για τη «Νεράιδα και το παλικάρι» όπου έγραψε το υπέροχο νανούρισμα που λέει η Αλίκη και που σε δίσκους το είπε η Μαρίζα Κωχ ή για την «Αλίκη δικτάτωρ» που γράφει το «Πόσο σ’ αγαπώ πουλάκι του δρόμου», το οποίο σε δίσκους το είπε η δεύτερη σύζυγός του, Δώρα Σιτζάνη. Η κορυφαία βέβαια στιγμή του στο σινεμά ήταν το «Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας» ένα ζεϊμπέκικο που απογείωσε το μύθο της ταινίας του Αλέξη Δαμιανού…
 
Εκεί γύρω στο 1970 ο Μάνος Λοΐζος γνωρίζει τη Δώρα Σιτζάνη και την ερωτεύεται. Απ΄ ότι έχω καταλάβει όμως κανένας από τους γύρω του δεν την «ερωτεύεται» και τόσο τρελά. Ο Μάνος Λοΐζος όμως είναι απ’ ότι μου λένε τρελός και παλαβός γι’ αυτήν γίνεται η μούσα του –εδώ που τα λέμε μάλλον ανάξια μούσα για τέτοιο συνθέτη– και της δίνει να ηχογραφήσει μερικά από τα ωραιότερα τραγούδια του. Από τη μία οι φίλοι του ο Λευτέρης Παπαδόπουλος πρώτα απ’ όλους με τον οποίον ήταν σαν αδέλφια και έχουν φτιάξει μερικά από τα καλύτερα τραγούδια τους μαζί, ο Αχιλλέας Θεοφίλου, ο Φώντας Λαδής κ.α. και από την άλλη ο έρωτας με τη Δώρα Σιτζάνη, που ευτυχώς δεν τον κατέστρεψε όπως συνέβη με άλλους σε άλλες περιπτώσεις…
 
Πρέπει να ήταν ένας πολύ παθιασμένος άνθρωπος ο Μάνος Λοΐζος. Πρέπει να ζούσε τη ζωή του με ένταση και πάθος. Πρέπει να δούλευε πολύ, πάρα πολύ, πρέπει να πιεζόταν και πολύ πρέπει να ήταν πολύ ερωτευμένος που κι αυτό το ζούσε σε υπέρμετρο βαθμό… Δούλευε, ερωτευόταν, τα ζούσε όλα στο κόκκινο…
 
Και μετά αρρώστησε ήρθε η περικαρδίτιδα, η νεφρική ανεπάρκεια μετά τα εγκεφαλικά και ο Μάνος Λοΐζος λες και μπλοκάρισε ξαφνικά… Και κάηκε… Και έφυγε… Και ήταν μόλις 45 χρονών. Ο τελευταίος του δίσκος ήταν τα «Γράμματα στην αγαπημένη»…
 
Με τα χρόνια και με τη βοήθεια των φίλων του που δεν τον ξέχασαν γιατί κι εκείνος τους είχε βοηθήσει πολύ στο ξεκίνημά τους, η μνήμη του και συνεχίστηκε και γιγαντώθηκε. Συναυλίες αφιερωμένες γι’ αυτόν, δίσκοι κλπ, κλπ για έναν άνθρωπο που κατάφερε στα χρόνια του ´70 να ισορροπήσει τόσο θαυμαστά ανάμεσα στο πολύ δημοφιλές και στο πολύ καλό. Κάτι που στα κατοπινά χρόνια το ελληνικό τραγούδι θα έπασχε πολύ. Η γλυκιά μορφή του Λοΐζου στις φωτογραφίες σε κάνει να ψιθυρίζεις τα τραγούδια του που πραγματικά είναι φτιαγμένα για όλους, ίσως γιατί εξέφρασαν τόσο την εποχή τους γι’ αυτό και την ξεπέρασαν…