• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Το αρχαίο δράμα ως επίφαση για «αρπαχτές»...
Εκεί γύρω στο 1976, αν θυμάμαι καλά, στο «Δελφινάριο», το μεγάλο θέατρο στο Νέο Φάληρο που μοιάζει λίγο με αρένα, δημιουργήθηκε ένα καινούργιο είδος λαϊκού θεάματος. Η συνταγή ήταν απλή, 5, 6, 7 ηθοποιοί πολύ δημοφιλείς, τόσο που θα μπορούσε ο καθένας να έχει ένα θίασο, ένα πολύ μεγάλο μπαλέτο, σκηνικά και κουστούμια που προσπαθούσαν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην φαντασμαγορία και στο κιτς και κάποια κείμενα, μια και ήταν επιθεωρήσεις όλα αυτά τα θεάματα που δεν μπορεί να πει κανείς ότι ήταν πάντα πρώτης κατηγορίας…
 
Εκείνη την εποχή βέβαια ήταν ακόμα εν δράσει κάποια πολύ μεγάλα ονόματα της επιθεώρησης σαν τον Γκιωνάκη, τον Χατζηχρήστο, τον Μουστάκα, τον Κωνσταντίνου, τον Βουτσά, τον Χάρρυ Κλυνν, τον Στάθη Ψάλτη λίγο αργότερα, και βέβαια πάνω απ’ όλους τη Ρένα Βλαχοπούλου. Δεδομένου ότι τα θεάματα ήταν επιθεωρήσεις και δεδομένου επίσης ότι αυτοί ήταν έμπειροι ηθοποιοί της επιθεώρησης, ακόμα και όταν τα κείμενα ήταν ασθενικά ήξεραν αυτοί με το μπρίο, το ταλέντο, την ετυμολογία, τις προσθήκες τους να τα κάνουν να φαίνονται πολύ πιο σημαντικά απ’ ό,τι ήταν… Και ο κόσμος πήγαινε και γέμιζε το «Δελφινάριο» και τα κατοπινά χρόνια τον «Ορφέα» στη Σταδίου και πέρναγε την ώρα του. Η τέχνη όπως και η ζωή έχει και τις ελαφρές της στιγμές αρκεί να ξέρεις τι κάνεις, πότε το κάνεις και γιατί το κάνεις. Οι άνθρωποι δεν δήλωναν ότι έκαναν τέχνη ούτε χρησιμοποιούσαν δικαιολογητικά γι’ αυτό που έκαναν μέσα από ονόματα μεγάλων συγγραφέων. Επειδή όμως οι ίδιοι οι ηθοποιοί αυτοί ήταν σημαντικοί, κάποιες στιγμές σ’ αυτά τα «γκραντιόζα» θεάματα ήταν πραγματικά σημαντικές…
 
Τα τελευταία χρόνια το «Δελφινάριο» το πήρε ο Μάρκος Σεφερλής ο οποίος σκίζει, γεμίζει ασφυκτικά 6 μέρες την εβδομάδα αυτό το τεράστιο θέατρο, σε πολλούς δεν αρέσει και τον περιφρονούν, αλλά αν απομονώσεις το ταλέντο από τον τρόπο που εκφράζεται και από τα έργα στα οποία αφοσιώνεται, τότε πρέπει κανείς να παραδεχτεί ότι ο Μάρκος Σεφερλής εκτός από πολύ λαμπερός είναι και πολύ ταλαντούχος ηθοποιός και σόουμαν – γιατί στην ουσία τα θεάματά του στο «Δελφινάριο» one man show είναι με μια επίφαση θεατρικού έργου, που όμως το γράφει ο ίδιος, δεν ζητάει από τον Τσέχωφ π.χ. ή τον Ευριπίδη να του κάνουν πλάτες με το όνομά τους…
 
Τα τελευταία χρόνια επίσης διάφοροι θίασοι στην ίδια περίπου αισθητική και λογική που προαναφέραμε για το «Δελφινάριο», δηλαδή πολλά γνωστά ονόματα από την τηλεόραση και το θέατρο για να τραβήξουν κόσμο με μια επίφαση έργου, κυκλοφορούν ελεύθεροι εν Ελλάδι ανεβοκατεβάζοντας έργα τα καλοκαίρια, κυρίως αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες. Είναι προφανές πως οι αρχαίοι συγγραφείς είναι αρκετά εμπορικοί, δίνουν μια καλή επίφαση ποιότητας και κυρίως δεν παίρνουν ποσοστά – όσο για τους μεταφραστές και το τι παίρνουν ας μη μιλήσουμε…
 
Έχω ξαναγράψει και το έχω πει πολλές φορές πως το θέατρο είναι η πάλη του ηθοποιού με το ρόλο του μπροστά στους θεατές αλλά το αρχαίο δράμα, κωμωδία ή τραγωδία χρειάζεται οπωσδήποτε σκηνοθέτη και καλό σκηνοθέτη λόγω της ιδιαιτερότητάς του. Όπως άλλωστε χρειάζεται και ηθοποιούς που να μπορούν να παίξουν αρχαίο δράμα.
 
Φυσικά εδώ που έχουμε φτάσει, δεν είναι να πεις πως παραέχουμε σκηνοθέτες ούτε για να ανεβάσουνε ένα Σακελλάριο. Τρεις, τέσσερις με το ζόρι, όσο για τους περισσότερους είναι κάποιοι άσχετοι και αρκετά κομπλεξικοί που προσπαθούν να αποδείξουν με τις παραστάσεις τους πως είναι καλύτεροι και πιο έξυπνοι και από τους αρχαίους τραγικούς και από τον Σαίξπηρ και από τον Μολιέρο, τον Ίψεν, τον Τσέχωφ, τον Τεννεσί Γουίλιαμ ακόμα και από τον Σακελλάριο…
 
Έτσι κάθε καλοκαίρι σε διάφορα σοβαροφανή και «πολυτελοφανή μπουλούκια» που γυρίζουν ανά την επαρχία και καταλήγουν στην Αθήνα, απολαμβάνουμε αρχαία τραγωδία είτε ως κουλτουριάρικη μουντζούρα είτε ως αστικό δράμα. Και αρχαία κωμωδία και δη Αριστοφάνη ως επιθεώρηση…
 
Η «Λυσιστράτη» με έναν ενδιαφέροντα θίασο με επικεφαλής τη Μαρία Καβογιάννη ως Λυσιστράτη και τους Καίτη Κωνσταντίνου, Νάντια Κοντογεώργη, Αντώνη Λουδάρο, Θανάση Τσαλταμπάση και άλλους, με έξυπνα και καλόγουστα κουστούμια του Γιώργου Πάτσα και πολύ καλή μουσική του Δημήτρη Θεοχάρη –για να πούμε τα καλά– είναι αυτής της κατηγορίας. Και είναι να ντρέπεσαι και να λυπάσαι. Όχι πως άλλες παραστάσεις αρχαίου δράματος πιο βαρύγδουπες που βρίσκουν και θέση στην Επίδαυρο από τον κύριο Λούκο είναι καλύτερες… κάθε άλλο… Εδώ τουλάχιστον ο Αριστοφάνης έγινε επιθεώρηση ε, και μια επιθεώρηση ό,τι και να πεις είναι πιο διασκεδαστική απ΄ την «σπουδαιοφάνεια» -όπως μου έλεγε ο Χορν- κάποιων άλλων…
 
Ο Τσέζαρις Γκραουζίνις ήταν ο σκηνοθέτης που κατέστρεψε τη συγκεκριμένη παράσταση και φαίνεται καθαρά πως είναι άσχετος με αυτό που λένε αρχαίο δράμα. Το βιογραφικό του βέβαια αν το διαβάσεις νομίζεις πως είναι τουλάχιστον ο Ροντήρης μαζί με τον Κουν. Ή ο Πήτερ Μπρουκ μαζί με τον Σαμ Μέντες. Παρόλο όμως το θαυμασμό για το πρόσωπό του που εισπράττω από διάφορους ημιάσχετους του ελληνικού θεάτρου, όχι αρχαίο δράμα ούτε καν τη λέξη θέατρο δεν νομίζω να έχει ακούσει και καταλάβει στη ζωή του…