• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Η Εθνική μας μάνα,10 χρόνια μετά...
Η Ελένη Ζαφειρίου υιοθετήθηκε μωρό ακόμα, από έναν ηθοποιό των μπουλουκιών ονόματι Ζαφειρίου και τη μάνα του. Ήταν γεννημένη το 1916. Ο ηθοποιός δεν έζησε πολύ, αλλά η μάνα του μεγάλωσε τη μικρή φτωχικά μεν, αλλά με πολλή αγάπη, και όταν η μικρή έφτασε στην κατάλληλη ηλικία έδωσε εξετάσεις στην καινούργια τότε σχολή του Εθνικού θεάτρου, σπούδασε εκεί, πρωτόπαιξε εκεί, συν κάποιες εμφανίσεις για οικονομικούς λόγους που έκανε εκ παραλλήλου τα καλοκαίρια σε περιοδείες με το θίασο του Αττίκ…
 
Η Ελένη Ζαφειρίου στα 50 χρόνια που κράτησε η καριέρα της, έπαιξε στο θέατρο –κυρίως στο Εθνικό θέατρο – έναν τεράστιο αριθμό πολύ σημαντικών ρόλων από αρχαίο δράμα («έφαγε με το κουτάλι» την Επίδαυρο και κάποιες φορές ήτανε η επίσημη αντικαταστάτρια της Παξινού αν συνέβαινε κάτι) έως σύγχρονο ρεπερτόριο και από κλασσικά έργα έως… έως τα πάντα… τουλάχιστον τα πάντα που ανέβαζε το Εθνικό θέατρο στις χρυσές του εποχές…
 
Το 1951, μόλις 35 χρονών, γυρίζοντας από ένα ταξίδι στο Παρίσι με τον άντρα της και το στενό τους φίλο Νίκο Καββαδία –ναι, τον γνωστό Νίκο Καββαδία– έμαθε πως ψάχνανε  ηθοποιό για μια ταινία. Πήγε να την δουν, αλλά της είπαν πως είναι πολύ νέα για να παίξει τον ρόλο της δυστυχισμένης μάνας. Τότε εκείνη πήγε έβαψε τα μαλλιά της γκρίζα, έβαψε το πρόσωπό της σα γριά και τυραννισμένη και ξαναπήγε. Γύρισε ένα δοκιμαστικό και πήρε τον ρόλο. Από το 1951 και το «Πικρό ψωμί» του Γρηγόρη Γρηγορίου και για μια εικοσαετία, η Ελένη Ζαφειρίου έπαιξε κάθε είδους μάνα στο ελληνικό σινεμά, σε ένα απίστευτο αριθμό ταινιών, από τις καλύτερες έως τις χειρότερες. Φτωχές, πλούσιες, μεγαλοαστές, λαϊκές με σεξουαλικά απωθημένα, αδιάφορες προσφυγομάνες, κλπ, κλπ…
 
Σίγουρα οι καλύτερές της στιγμές στο ελληνικό σινεμά ήταν στο «Κορίτσι με τα μαύρα» και στο «Τελευταίο ψέμα» του Μιχάλη Κακογιάννη, ενώ εξαιρετικές ήταν και οι ερμηνείες της σε ταινίες όπως «Η θεία από το Σικάγο», «Ο κατήφορος», «Τζένη Τζένη», «Η καφετζού» κλπ, κλπ.
 
Ο Φίνος τη λάτρευε και για να παίξει στο «Τζένη Τζένη» που γυρίστηκε στις Σπέτσες, της έστελνε καθημερινά αυτοκίνητο να την πηγαινοφέρνει Σπέτσες-Επίδαυρο όπου είχε πρόβες και παραστάσεις…
 
«Εμένα με ενδιέφερε να βγάζω από το σινεμά χρήματα για να ζω καλά και να μπορώ να παίζω στο Εθνικό το ρεπερτόριο που ήθελα, δεν με ενδιέφερε να γίνω πρωταγωνίστρια στο σινεμά», μου είχε πει… Και όταν την είχα ρωτήσει αν υπήρχε ένας ρόλος που δεν τον έκανε στο σινεμά και θα ήθελε να τον είχε κάνει, μου είχε πει, «την “Φόνισσα” του Παπαδιαμάντη, γιατί εγώ δεν έκανα παιδιά και νομίζω πως θα την έπαιζα πολύ καλά, γιατί ξέρω πως αισθανόταν»… Από τους σκηνοθέτες που δούλεψε, μόνο τον Τάκη Κανελλόπουλο και τον Φρίξο Ηλιάδη θεωρούσε πως δεν ήταν καν σκηνοθέτες αλλά άσχετοι, λάτρευε τον Νίκο Ξανθόπουλο, τον είχε σαν παιδί της, και δεν έβλεπε ταινίες της στην τηλεόραση γιατί όπως έλεγε, «έχουν πεθάνει πολλοί και στεναχωριέμαι και δεν θέλω να στεναχωριέμαι όταν βλέπω τηλεόραση»…
 
Όταν παίχτηκε «Η θεία από το Σικάγο» κάποιος προφανώς αγενής δημοσιογράφος της εποχής είχε γράψει πως η Ζαφειρίου είναι πολύ μικρή για να παίξει τη σύζυγο του Ορέστη Μακρή. Ο Μακρής στεναχωρήθηκε και τη ρώτησε: «είμαι πολύ γέρος Ελένη;» «κι εγώ του απάντησα “τι λέτε κύριε Μακρή, θα ήταν τιμή μου να ήσασταν σύζυγός μου, εγώ σας βρίσκω πολύ γοητευτικό άντρα”»… Για την ιστορία, στη «Θεία από το Σικάγο» το 1957, ο Μακρής ήταν 58 χρονών και η Ζαφειρίου 41.
 
Στην τηλεόραση πρωτόπαιξε στο θρυλικό «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» του Βασίλη Γεωργιάδη από το βιβλίο του Καζαντζάκη, ενώ η τελευταία φορά που έπαιξε ήταν στην τηλεόραση στο σίριαλ του Γιάννη Δαλιανίδη «Το χρώμα του φεγγαριού» και στην ταινία του Χάρη Παπαδόπουλου «Προς την ελευθερία», και τα δύο το 1996…
 
Ήταν μια γυναίκα με πολύ χιούμορ, πολύ δυναμική, πολύ έξυπνη… Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δεν σκέφτηκε ποτέ να την τιμήσει φυσικά, αλλά στην ιστορία του ελληνικού σινεμά σίγουρα έμεινε ως «Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΜΑΝΑ» καμιά άλλη δεν έπαιξε αυτόν τον ρόλο τόσο τέλεια και τόσο ζεστά και σε τόσες πολλές παραλλαγές κωμικές ή δραματικές…
 
Φέτος κλείνουν 10 χρόνια από το πέρασμά της στην αθανασία – μια σίγουρη αθανασία μέσα στην καρδιά όλων μας, που την έχουν εξασφαλίσει οι ταινίες της.