• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
"Χρόνια πολλά σε όλον τον Ελληνισμό! Να μας έχει καλά η Μεγαλόχαρη! Στην Εκατονταπυλιανή της Πάρου!" Γιώργος Πατούλης (FB)
Καλή Παναγιά; Τα συλλυπητήριά μου!
Γιάννης Βαρβάκης | 15.08.2016 | 18:25
Σήμερα, ανήμερα Δεκαπενταύγουστο, δέχτηκα συντονισμένη επίθεση: όπου πήγαινα, μετά από την καλημέρα, μου ευχόντουσαν χρόνια πολλά. Ματαίως τους εξηγούσα ότι δεν με λένε ούτε Πάνο ούτε Μάριο, και δεν γιορτάζω σήμερα. Οι άλλοι επέμεναν στανικώς να μου ευχηθούνε να μακροημερεύσω με αφορμή την Κοίμηση της Θεοτόκου. Το μόνο που μπορούσα να ανταποδώσω ήταν συλλυπητήρια για τη μητέρα του γιου του αφεντικού (it's complicated), την Παναγία τους, που πέθανε. Δεν τους άρεσε.
 
Πρώτη φορά βρέθηκα αντιμέτωπος με αυτή την χύδην ευχολογία, με νεφελώδη αφορμή μια νεφελώδη εθνική ή θρησκευτική γιορτή, το 2007: πήγα την 28η Οκτωβρίου σε ένα γνωστό μου εστιατόριο στο Παγκράτι να πάρω φαγητό πακέτο για το σπίτι, και η γνωστή μου υπάλληλος μου είπε «χρόνια πολλά». Ευχαριστώ, της είπα, αλλά για ποιο λόγο; «Για τη γιορτή». Ποια γιορτή; συνέχισα απορημένος. «Την Εθνική». Μα, δεν εκπροσωπώ το έθνος, της είπα. Τον εαυτό μου μόνο, κι αυτό μετά κόπου. Δεν της άρεσε.
 
Έχω ακούσει επανειλημμένα τον αντίλογο στη γρουσουζιά μου: «Μα, σου εύχομαι. Κακό είναι αυτό;» Μάλιστα, κακό είναι όταν γίνεται χωρίς ουσιαστικό προσωπικό λόγο, αλλά γίνεται για να επιδείξεις τάχα μου κοινωνικές/θρησκευτικές/εθνικιστικές ευαισθησίες και να με υποχρεώσεις να τις ασπαστώ. Αν κάποιος είναι αγενής, αυτός δεν είμαι εγώ.
 
Τα «χρόνια πολλά» δεκαπενταυγουστιάτικα τα άκουσα και το 2011 στην τηλεόραση από τον πολιτικό προϊστάμενο του Τάκη Μπαλτάκου, τον Αντώνη Σαμαρά, που είχε πάει στη Σουμελά Ημαθίας για τη γιορτή. Τότε πρόσεξα και για πρώτη φορά την ευχή «Καλή Παναγιά» που είναι συγγνωστή όταν προέρχεται από δεξιούς πολιτικούς και φανατικούς της ορθοδοξίας γενικότερα, αλλά ακατανόητη για τους εκ πεποιθήσεως λαϊκούς. Ίσως αυτό οφείλεται στο ότι η ευχή αυτή (όπως λένε οι πιστοί) δεν ήταν μόνο για ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο, αλλά για την πρώτη Αυγούστου και κάθε μέρα (την πορεία δηλαδή) ως τις 15 (όπως και το «καλό χειμώνα» δεν ήταν ευχή χαιρετισμού στις πόλεις, αλλά ευχή αποχαιρετισμού στα χωριά.)
 
Δεν χρησιμοποιείται σωστά; Αδιάφορο. Όποια ευχή έχει το «καλό» για πρώτο συνθετικό, πολιτογραφείται πάραυτα ως κοινωνικά σωστή και πολιτικά ορθή για να εκστομίζεται με κάθε αφορμή και ευκαιρία. Όλοι πρέπει να εύχονται κάτι, ο,τιδήποτε φτάνει να είναι «καλό», μήπως και βρεθούν ελλειμματικοί στο κοινωνικό ζύγι. Γιατί μετά από 35 χρόνια αδιατάρακτης διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ (με οποιοδήποτε όνομα), έχουμε ξεχάσει τι είναι η ευγένεια (είτε λαϊκή είτε αστική), δεν ξέρουμε ποιοι είναι οι κανόνες και η παράδοση που μας έχει διαμορφώσει και υποτίθεται ότι υπερασπιζόμαστε, εν ολίγοις έχουμε ξεχάσει πώς να είμαστε έλληνες, ρωμιοί και γραικοί. Έχουμε ξεχάσει και τι σημαίνουν αυτές οι τρεις λέξεις.
 
Από την «καλή πατρίδα» και την «καλή χρονιά» φτάσαμε στην «καλή απόλαυση» και την «καλή Παναγιά». Και μετά απορείτε για το επίπεδο των πολιτικών και των εκλογέων τους...
 
Α, και να μην το ξεχάσω: Καλό Παράδεισο σε όλους.