• • •
• • •
Vera J. Frantzh | 06.07.2017
Panos Dodis | 05.07.2017
Georgia Drakaki | 05.07.2017
Nicolas Androulakis | 05.07.2017
Μάβρες Κάλτσαις και Χοροί Ξενόφερτοι
silezukuk | 04.10.2015 | 13:12
 
Η εικόνα από πάνω είναι λεπτομέρεια μιας γελοιογραφίας του Μποστ, [δημοσιεύτηκε στην Αυγή το 1965, από εδώ]. Γράφει ο Μποστ: "μια μαθήτρια με μάβρες καλτσαις ποτίζων ένα δένδρον που εφύτευσεν" (το Δ.Ν.Λ, που είναι γραμμένο στην πινακίδα, σημαίνει Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη). Οι "μάβρες κάλτσαις" αφορούν την -μαθήτρια τότε- Άννα Βαγενά και άλλη μια κυρία. Aναφέρονται σε “σκάνδαλο” της δεκαετίας του 1960 που “συγκλόνισε” για λίγο την Λαρ'σα και την Ελλάδα.
 
***
 
Αποσπάσματα συνέντευξης της κ. Άννας Βαγενά:
 
Εμείς τότε στη Λάρισα, για μένα αυτά ήταν μυστηριώδη πράγματα και φοβερά, το να πάω στα γραφεία της οργάνωσης, η ΕΔΑ ήταν τότε, πηγαίναμε με πάρα πολύ φόβο, κρύβαμε τις σάκες μας, με την Ελισάβετ τη φίλη μου, στην Πλατεία Ταχυδρομείου, εκεί που ήταν τα γραφεία, κάτω από τους θάμνους πολλές φορές και πηγαίναμε, γιατί υπήρχε μια τρομοκρατία […]. Και για μένα, που όπως σας είπα προερχόμουν από δεξιά οικογένεια ήταν ακόμα πιο … -πώς να το πω;- όλη αυτή η ιστορία ήταν ιδιαίτερη.
 
[…]
 
Βγήκε τότε, λοιπόν, μια φοβερή ιστορία που έφτασε μέχρι τη Βουλή, όπου έλεγε ότι νεαρές Λαμπράκισσες εκπάγλου αίγλης, αυτό καλό που μας λέγανε «εκπάγλου αίγλης», προσηλυτίζουν αξιωματικούς του Ελληνικού Στρατού στην αριστερά. Και μάλιστα ψηφίστηκε ένας νόμος, ο 1010 νομίζω, με τον οποίο έπρεπε να αποβληθούν όλοι οι Λαμπράκηδες από τα δημόσια σχολεία της χώρας.
 
[…]
 
Η εφημερίδα της Λάρισας, η Ελευθερία και ο Ημερήσιος Κήρυκας έγραφε και είχε φωτογραφίες πρωτοσέλιδες δικές μας, με σταυρό πάνω, λες και ήμασταν σεσημασμένοι κακοποιοί, και έλεγε: «Λαμπράκισσες στα σχολεία. Να αποβληθούν.”
 
***
 
Αυτά η Βαγενά. Η αθηναϊκή εφημερίδα Ελευθερία έγραψε:
 
“Ασφαλώς πολλοί έχουν διερωτηθή γιατί έχουν γίνει της μόδας εφέτος – όχι μόνο στη Λάρισα, αλλά και στην πρωτεύουσα, ως γνωστόν οι μαύρες κάλτσες. [Η] εξήγηση: Όσες τις φορούν πενθούν τον Λαμπράκη.”
 
[χάρη στην σχολιάστρια στου Σαραντάκου Μαρία]
 
 
Μια άλλη εφημερίδα (της Θεσσαλονίκης αυτή τη φορά) η Μακεδονία σημειώνει:
 
“ο κ. Κανελλόπουλος [αρχηγός της δεξιάς ΕΡΕ] ως φανερόν επιχείρημα [“δια την ύπαρξιν κομμουνιστικού κινδύνου”] έφερεν, ότι μαθήτριαι ανήκουσαι εις την οργάνωσιν “Λαμπράκη” προσκαλούν εις ερωτικάς συναντήσεις εθνικόφρονας συμμαθητάς, διά να τους μυήσουν με τον τρόπον αυτόν εις τον κομμουνισμόν.”
 
[χάρη στην Μαρία και πάλι]
 
***
 
Μερικά ακόμα αποσπάσματα της συνέντευξης Βαγενά για να καταλάβουμε καλύτερα το κλίμα της εποχής:
 
“Καταλαβαίνετε για δύο παιδιά σε αυτή την ηλικία [την Άννα και την Ελισάβετ] και μάλιστα για μένα, που μέσα στην οικογένεια μου όχι μόνο δεν είχα συμπαράσταση σε αυτό, αλλά είχα και τη μητέρα μου, η οποία δικαίως η γυναίκα είχε τρελαθεί με αυτή την ιστορία, δεν καταλάβαινε πώς ήταν δυνατόν το δικό της παιδί να έχει μπλεχθεί […]
 
[Τ]ο φοβερό ήταν μια φορά που έραψα ένα κόκκινο ταγιέρ, γιατί ήταν ωραίο το κόκκινο χρώμα και πάμε σε μια συνάντηση που είχαμε με τη φίλη μου την Ελισάβετ και έρχεται κι αυτή με κόκκινο ταγιέρ. Οπότε θα νομίζανε ότι ήταν η στολή μας, μας είχε πει η οργάνωση να ράψουμε κόκκινο ταγιέρ. […]
 
Θυμάμαι […] σε έναν χορό […] που χορέψαμε γιάνκα. Η Νίτσα η Λουλέ πρωτοστάτησε σε αυτό και πιαστήκαμε έτσι, ήταν η γιάνκα τότε …
 
[…] [Σ]το Αλκαζάρ το περίφημο κεντράκι εκεί της Λάρισας, [έγινε] ο χορός της Νεολαίας [Λαμπράκη] και είχαμε χορέψει σέικ και γιάνκα επίσης και πιαστήκανε από τη μέση αγόρια και κορίτσια και είχε γίνει μεγάλο θέμα, ότι πώς τα παιδιά τα δικά μας [οι Λαμπράκηδες] μπορούν να χορεύουν τέτοιους χορούς ξενόφερτους και φοβερούς. Αυτό το κλίμα ήταν.
 
Με ρωτήσατε πριν αν με παρακολουθούσαν. Ναι. Υπήρχε ο φοβερός Τρύφωνας, ασφαλίτης στη Λάρισα, με ποδήλατο, καμπαρτίνα και ποδήλατο, ο οποίος με πήγαινε από το σχολείο, επειδή εμείς πηγαίναμε απόγευμα στο σχολείο, είχαμε μόνο ένα κτίριο στη Λάρισα, στο οποίο στεγαζόμασταν και τα τρία γυμνάσια που ήταν τότε, τα δύο αρρένων και το ένα θηλέων, μετά έγινε το δεύτερο θηλέων, τέλος πάντων σε ένα σχολείο όλοι ήμασταν κι εμείς κάναμε απόγευμα, βράδυ, νύχτωνε. Πηγαίναμε στο σπίτι, εγώ ήμουν και λίγο απόμερα, μια χαρά με συνόδευε ο Τρύφωνας, δεν φοβόμουνα κιόλας. Στο τέλος πια είχαμε γνωριστεί και τον καληνυχτούσα «καληνύχτα, Τρύφωνα», «καληνύχτα» έλεγε αυτός. Με έφτανε μέχρι τη γωνία με το ποδήλατο. Ο φοβερός Τρύφωνας ήταν ο ασφαλίτης, όλοι τον ξέρανε στη Λάρισα, αλλά ήταν ασφαλίτης, παρακολουθούσε. Σκοτεινή μορφή ο Τρύφωνας.”
 
___
 
Το κείμενο του ποστ προέκυψε από μια συνέντευξη της κ. Άννας Βαγενά, όπου αναφερόταν, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση “μαύρες κάλτσες”. Την είχε δώσει για να ενταχθεί στο Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα, αλλά, απ ό,τι κατάλαβα, μεγάλο μέρος της περίσσεψε και η συνέντευξη αναρτήθηκε ολόκληρη, απομαγνητοφωνημένη, στο σάιτ του Ρεπορτάζ. Και μετά το κείμενό της κατέβηκε ή, τέλος πάντων, δεν μπορώ να το ξαναβρώ... Ευτυχώς διέσωσα τα αποσπάσματα που αναφερόταν στις μαύρες κάλτσες. Τελευταίο, παναπεί από κάτω, παρατίθεται ένα βιντεάκι με αποσπάσματα από το επεισόδιο της εκπομπής που αναφέρεται στις μάβρες κάλτσαις.