• • •
• • •
Kostas Koutsolelos | 28.05.2017
Vanessa Karageorgou | 28.05.2017
Auguste Corteau | 28.05.2017
Nikolas Liolios | 28.05.2017
Sous les pavés, la plage!
Μάης του ’68
Υπήρξε η «λαμπρή τριακονταετία». Από το 1945 μέχρι το πρώτο πετρελαϊκό σοκ. Πρωτοφανείς ρυθμοί ανάπτυξης και πλήρης απασχόληση. Ο θρίαμβος της μεγάλης επιχείρησης, της μαζικής παραγωγής και του κεϋνσιανισμού. Η ανάγκη της οικονομίας για επιστημονικό δυναμικό γιγαντώνει τα πανεπιστήμια. Η ρημαγμένη και καθημαγμένη Ευρώπη πλουτίζει και μαθαίνει να καταναλώνει. Από την οικογένεια μέχρι την επιχείρηση και το πανεπιστήμιο, μια αυταρχική και ηθικολογούσα κοινωνία αυτοαναγορεύεται σε άτρωτο πρότυπο. Η παγκόσμια φοιτητική εξέγερση, με αποκορύφωμα τον Γαλλικό Μάη, τη σάρωσε. Τη σάρωσε το σπλάχνο των σπλάχνων της.
 
Αναμφίβολα, αφού «οι φοιτητές έπαιζαν την επανάσταση» (R. Aron), η πολιτική ήττα ήταν αναπόφευκτη. Αναμφίβολα, επίσης, ήταν το ύστατο ξέσπασμα πριν τον αποχαιρετισμό στα όπλα: μια πληθωρική «αντικαπιταλιστική» ρητορεία πριν η επανάσταση και «τα πολλά Βιετνάμ» αναβληθούν επ’ αόριστον. Αλλά υπήρξε μια ουσιαστική πολιτισμική ανατροπή. Όχι εκεί που αφελώς πίστευαν οι μαοϊκοί της εποχής, αλλά κάτω από τη μύτη τους. Μια ρήξη που επιβεβαίωσε ότι η ουσία του δυτικού πολιτισμού είναι ο διαρκής επανακαθορισμός του.
 
Η αμφισβήτηση των ιεραρχικών δομών και της αυθεντίας διαπότισε την εκπαίδευση, την πολιτική, το μάνατζμεντ. Άλλαξαν οι συμπεριφορές και οι τρόποι ζωής. Η πατριαρχική οικογένεια κατέρρευσε, ο πουριτανισμός εξανεμίστηκε, οι γυναίκες μπορούσαν να μιλάνε για αντισύλληψη δίχως να τις λοξοκοιτάνε, και οι ομοφυλόφιλοι για δικαιώματα δίχως να κινδυνεύουν με διαπόμπευση.
 
Ασφαλώς, ακολούθησαν ακρότητες και εκφυλιστικά φαινόμενα. Ασφαλώς, υποτιμήθηκε η αξία των θεσμών. Ωστόσο, μόνον όταν ενέσκηψε η λαίλαπα του θρησκευτικού φανατισμού και του νεοσυντηρητισμού συνειδητοποιήθηκε πόσο επισφαλή είναι τα αυτονόητα. Γι’ αυτό και τα περί «ανεκπλήρωτων ονείρων» εκείνης της γενιάς ηχούν ως δακρύβρεκτες μπαρούφες.
 
Εκείνη ήταν εποχή μεγάλων προσδοκιών. Η σημερινή όχι. Οι χαμηλόμισθοι αναρωτιούνται πώς θα εξασφαλίσουν τα στοιχειώδη και οι γιάπις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αν θα έχουν και την επαύριο τη δουλειά τους. Άγνωστο πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Πάντως, καλό είναι να μη βιάζεται κανείς να προεξοφλήσει το μέλλον. Όπως η «Monde» της 15ης Μαρτίου 1968 που διαβεβαίωνε τους αναγνώστες της ότι «Η Γαλλία πλήττει»...
 
(πρωτοδημοσιεύτηκε στις 18.5.2008)